باران بهاري

 اخيرا كتابي از "اريك فروم " تحت عنوان " داشتن و بودن " خواندم . اين كتاب به دنبال ريشه يابي اين موضوعه كه چرا يه نفر نمي نونه خوب و عميق مطلبي رو ياد بگيره ؟ چرا نمي تونه خلاقيت داشته باشه ؟ چرا حافظه اش كمه؟ چرا ايمان نمي تونه داشته باشه و بقولي مومن باشه ؟ چرا نمي تونه عاشق خانوده اش باشه ؟ چرا نمي تونه دنيا رو و خودشو و... رو دوست داشته باشه ؟ و بالاخره چرا نمي تونه عاشق باشه؟لازم به توضيحه كه اين نويسنده كه روانشناسه كتاب " هنر عشق ورزيدن " رو نيز نوشته كه مظالب اين كتابها خيلي با هم در ارتباطند.

خوب علت العلل همه اينها رو در اين مي دونه كه اگه ما بخوايم فقط "داشته" باشيم مثلا اگه فقط بخوايم محفوظاتي داشته باشيم و لقبي داشته باشيم دانش و علم رو خوب ياد نمي گيريم سريع هم از يادمون مي ره . چون به دنبال داشتن بوديم اونها مثل چسب الكي به ما چسبيدند و جزء ما و" بودن" ما نشده اند. هيچ خلاقيتي هم نمي تونيم بكار ببريم .  اگه ما بخوايم فقط يه خانواده اي داشته باشيم و اون ها را جزء خودمون ندونيم همين طوره يعني خيال مي كنيم كه عاشق خانواده مونيم ولي در واقع اين طور نيست ما تنها به آنها وابسته ايم يا منافع مادي داريم يا بخاطرفرزندان و يا هر وجه مشترك ديگر از اين قبيل اون كانون كه خانواده نام داره درش بسر مي بريم و خيالمون هم راحته كه مثلا "كانون خانواده ! " داريم . در مورد مسائل اعتقادي هم اگه از پاره وجودمون نشه و بودن ما به حساب نياد خيال مي كنيم كه ايمان و اعتقاد داريم در واقع اين طور نيست.

بالاخره اين قضيه  داشتن به جاي بودن اينقدر آدمي رو اغفال مي كنه كه نمي ذاره عاشق باشه .

بنابر اين توصيه مي كنه كه اين داشتن ها رو كنار بذاريم نظير همه عرفايي كه داشتن ها رو كنار مي ذارند و بقولي ديگه:" بميريد قبل از آنكه بميريد." تا دوباره با "بودني" زنده و عاشق  شويد .

سعدی:

صید بیابان عشق چون بخورد تیر او                   سر نتواند کشید پای ز زنجیر او

.

.

گفتم از آسیب عشق روی بعالم نهم                 عرصه عالم گرفت حسن جهانگیر او

با همه تدبیر خویش ما سپر انداختیم               روی بدیوار صبر چشم به تقدیر او

مولانا:

هین به صبر خود مکن چندین نظر               صبر دیدی صبر دان را نگر  

حافظ:

بخیل بوی خدا نشنود بیا حافظ                 پیاله گیر و کرم ورز والضمان علی

خلاصه این عزیزان ما رو به صبر که نمی دونم صبر برای چی و بخشنده بودن دعوت کردند.

حالا  ما و پيرامونمون از كدام نوع هستيم ؟

به نظر من لازمه مثال های جالبشو که در قسمت ادامه آوردم رو بخونید تا بعد لذت ببرید.  

نکته ای که  اصلا خودش برای من آموزنده بود رو قرمزش کردم. از این به بعد سعی می کنم کمتر به مردم مارک بزنم. القصه اینکه همه مون مثل آدم های تو مثنوی معنویم که تو تاریکی هر یکی توصیفی از فیل داشتند . خدا کمکمون  کنه که توصیف درستی از جهان هستی داشته باشیم.

نکته ای که نمی دونستم و  باز هم خیلی خیلی برام جالب بود رو هم آبی کردم.  

خلاصه مطلب يه سايت كه ترجمه ژاپني به فارسي كتاب  " نگاهی به کتاب آموزش به مثابه فرهنگ " است رو در زير آوردم . به نظرم مي آد  اگه خوب در موردش فكر كنيم نكات  زيادي  قابل استنتاجه:  

فرهنگ آموزش و يادگيري در ژاپن بيش‌تر بر همكاري، مشاركت و فعاليت گروهي تأكيد دارد، حال آن‌كه در آموزش آمريكايي رقابت بيش‌تر جلوه مي‌كند.

ژاپني‌ها كم‌تر دست به جداسازي دانش‌آموزان بر اساس آزمون‌هاي هوش و پيش‌رفت تحصيلي‌ مي‌زنند و از ترويج مدارسي كه بر اين اساس شكل مي‌گيرند، مي‌پرهيزند؛ ولي در آمريكا گروه‌بندي دانش‌آموزان بر اساس آزمون‌هاي مختلف تحصيلي، فرهنگ رايج آموزش و يادگيري است.

در آمريكا تأكيد بر انتقال بسته‌هاي مشخصي از دانش با توجه به توانايي‌هاي فردي دانش‌آموزان امري مرسوم است؛ در صورتي‌كه در ژاپن فرصت‌هاي يادگيري از طريق تجربه‌ي دانش‌آموزان به صورت گروهي و مشارکتی مورد توجه بيش‌تري است. ژاپني‌ها بر بازيافت ايده‌ها و داده‌ها تأكيد زيادي دارند، کهنه و نو را با هم می خواهند و علاقه‌ی زيادي به استدلال و تحليل مسائل با زمينه‌ و مناسبات پيشيني آن‌ها نشان مي‌دهند و از گذشته به آينده مي‌رسند؛ در صورتي‌كه در آمريكا، در روند استدلال و تحليل‌‌ مسئله، زمينه‌ و مناسبات پسيني اغلب از اهميت بيش‌تري برخوردارند و از آينده به گذشته مي‌رسند و نو‌به‌نو شدن مداوم و بيرون راندن كهنه را مغتنم مي‌شمارند.

در ژاپن به فرايندها بيش‌تر از نتايج و پيامدها اهميت داده مي‌شود و پرسش‌هاي كتاب‌ درسي و معلمان بيش‌تر از چگونگي است تا چرايي ؛ در حالي‌كه در مدارس آمريكا نتايج و پيامدها وزن سنگيني‌ دارند و سؤالات كتاب‌هاي درسي و معلمان بيش‌تر از چرايي است تا چگونگي.

در ژاپن معلمان بيش‌تر بر فهم مسئله پا مي‌فشارند و حجم اطلاعاتي كه براي فهم مسئله به دانش‌آموزان مي‌دهند، بيش‌ از اطلاعات و راهنمايي‌هايي است كه براي يافتن پاسخ صحيح مسئله لازم است؛ در صورتي‌كه در فرهنگ نتيجه‌گراي آمريكايي بيش‌تر وقت كلاس، اطلاعات كتاب‌هاي درسي و راهنمايي‌هاي معلم براي يافتن پاسخ صحيح مسئله صرف مي‌شود.

 ژاپني‌ها مي‌كوشند دست‌كم در آموزش عمومي، تعادلي نسبي ميان پرورش "قلب"، "ذهن" و "دست" به‌وجود آورند و بر مهارت‌هاي اجتماعي، زندگي و روابط انساني بسيار تأكيد مي‌ورزند در حالي‌كه در آمريكا پيش‌رفت تحصيلي و مهارت‌هاي شناختي و پايه، در قالب هدف‌ها و فعاليت‌هاي آموزشي بيش‌تر مورد توجه قرار مي‌گيرد.

ژاپني‌ها تا حدود زيادي، هدف‌هاي تربيتي كيفي را كه به‌دشواري تن به سنجش و اندازه‌گيري کمی و قابل مشاهده و مقایسه مي‌سپارند، به‌دقت مورد توجه قرار مي‌دهند و مناسبات پیچیده تربيت پنهان را به‌خوبي در انديشه‌ و عمل تربيتي خود لحاظ مي‌كنند؛ در صورتي‌كه فرهنگ غالب در آمريكا بیشتر متوجه هدف‌هاي تربيتي قابل اندازه‌گيري است و در صدر آن‌ها پيش‌رفت تحصيلي قابل ارز‌يابي كمّي و هدف های پیدا و آشکار آموزش مدرسه ای قرار دارد.

تجزیه و تحلیل این تفاوت ها تا حدودی نشان می‌دهد که برخي از رهیافت ها و زمينه‌های اندیشه و عمل تربيتي در علوم اجتماعي و انسانی، همانند دانش تجربي، داراي وجوه جهان‌شمول است؛ ولي دست‌كم برخي از بنيادهاي نظري اين حوزه از دانش بشري، بستر حضور و ظهور خود را از فرهنگ و انديشه‌‌ي غالب جامعه‌ی خود مي‌گيرند و در بستر فرهنگي و اجتماعي خود به بهره‌وري مي‌رسند. بنابراين ميزان اثربخشي آن‌ها در بسترهاي فرهنگي و اجتماعي متفاوت، موضوعي قابل مطالعه است و لازم است كارآمدي نظريه‌هاي تربيتي را با توجه به شرايط و محيط‌هاي فرهنگي و اجتماعي متفاوت مورد نقد و بررسي قرار داد.

 خيلي جالب برسي مي كنه  در اين مورد كه سير تكاملي اخلاق در جوامع بشري از وضعيت  " اقتصاد و معيشت" انسان نشات مي گيره. البته سير تكامل اخلاقي كه در واقعيت اتفاق افتاده جالبه و اون به اين معني نيست كه در حقيقت هم بايد همين جور باشه و من موافق اونم.   

از دوراني كه انسان صياد بوده و خام خوار  ، بعد  تا چندين قرن به كشاورزي مي پردازه و سپس صنعتي مي شه و بالاخره آثار  جنگ جهاني اول.تاثيرات تغييرات اقتصادي رو روي اخلاق در طي دوران مذكور بررسي مي كنه.

 سير تحولات افكار انسان ها ، شامل نگاه به خانواده ، زن ، مرد  ، فرزند  ، دولت ،وطن ، جهان ، ساير انسان هاي ديگر  در طي دوره هاي مذكور بررسي شده است. بعنوان مثال مي گويد در حال حاضر كه دولت نقش مهمي رو در جوامع ايفا مي كنه نقش پدر و پدر سالاري دوران كشاورزي كم رنگ و يا حتي محو شده است. نقش مادر در دوره كشاورزي كه انسان مجبور به داشتن فرزند بود تا سطح معيشت خانوار بهتر تامين شود  ، با اشتغال او و هزينه محسوب شدن فرزند در  دوران صنعتي و دوران كنوني از بين رفته  و ديگه كسي اعتقاد نداره  و گوشش بدهكار نيست كه مثلا " بهشت زير پاي مادره" . ( همون طور كه در بالا گفتم اينها  در تاريخ واقع شده و واقعيتش صحيح و جالبه اما  به نظر من به اين منظور نيست كه در حقيقت هم اخلاق بايد همين باشه . در هر حال احترام به پدر و مادر واجبه و اخلاقيش اينه)  تامين رفاه و بيمه از سوي جوامع و دولت ها موضوع وابستگي به فرزند را منتفي كرده است.

بنابر اين اگر در دوراني كه بشر به كشاورزي مي پرداخت . اصل خانواده و پدر ي و مادري  ارزش محسوب مي شد و فرزند بايد از پدر اطاعت مي كرد و اخلاق بر اين محورها استوار مي شد. هم اكنون با تغيير وضعيت اقتصادي و معيشت  تمام چارچوب هاي اخلاقي براي بشر منتفي شده .

البته اين  كتاب خيلي شيرين و مستدل تمام موارد اخلاقي و روابط انسان ها رو  طي دوران هاي مختلف بشر   بررسي مي كنه . ولي براي من شيرين تر اين نتيجه است كه اقتصاد زير بناي اخلاقه.